Menu

Prawo wyznaniowe

Blog komentujący bieżące problemy prawa wyznaniowego i nie tylko .

Porządkowanie (prawne) cmentarzy

mstrzala

Odwiedzając groby najbliższych, którzy już odeszli, często nie zastanawiamy się nad prawnymi aspektami związanymi z pochówkiem i tzw. prawem do grobu. W ustawie z dnia 31 stycznia 1959 roku o cmentarzach i chowaniu zmarłych (t. jedn. Dz. U. z 2015 roku, poz. 2126 z późn. zm.) próżno szukać wyczerpującej regulacji w omawianym zakresie. W istocie niemal całość prawnej konstrukcji tzw. prawa do grobu wynika z umowy łączącej osobę, która dokonuje opłaty, oraz podmiotu prowadzącego cmentarz (komunalny bądź wyznaniowy), a mało kto - spośród zarówno dokonujących opłaty, jak i reprezentujących podmiot prowadzący cmentarz (zwłaszcza wyznaniowy) - zdaje sobie sprawę, że zawiera bardzo specyficzną umowę cywilnoprawną.

Abstrahując w tym miejscu od sporów dotyczących: natury prawa do grobu (majątkowy czy  niemajątkowy charakter, w tym w szczególności czy jest to dobro osobiste), wygasania prawa do grobu ziemnego po 20 latach ex lege, wspólności prawa do grobu bądź gospodarczego charakteru takiej działalności, można podnieść, że sam brak wyczerpującej regulacji ustawowej, powinien skłaniać strony (zwłaszcza prowadzącą cmentarz) do precyzyjnego unormowania ich praw i obowiązków. Najczęściej dzieje się tak jednak jedynie wyłącznie w odniesieniu do cmentarzy komunalnych, w których opracowywane są odpowiednie wzorce umowne.

Brak odpowiednich unormowań umownych może prowadzić do szeregu sporów pomiędzy stronami, odpowiedzialnością cywilnoprawną, a niekiedy i wykroczeniową (np. w przypadku pochówku innej osoby w przypadku grobu, co do którego nie upłynął jeszcze termin umowny). Odpowiedni regulamin cmentarza powinien regulować m. in. precyzyjnie określony czas istnienia uprawnienia do grobu, opłatę, zakres korzystania z grobu (np. na jakie czynności konieczne jest zezwolenie zarządcy cmentarza) czy chociażby kwestię kosztów związanych z usunięciem pomników (w przypadku przeznaczenia na nowy pochówek). Można go jednak wzbogacić o szereg dodatkowych postanowień, takich jak wyłączenie odpowiedzialności podmiotu prowadzącego cmentarz za szkodę w postaci uszkodzenia pomnika wskutek tzw. wiatrołomu (potocznie „przewrócenia się drzewa”), przesądzenie braku obowiązku zapewnienia ochrony przed zniszczeniem przez osoby trzecie czy oświadczenie podmiotu prawa do grobu, że stawiany nagrobek nie narusza praw autorskich osób trzecich. Opracowanie takiego regulaminu, w braku unormowań ustawowych, może się przyczynić do uporządkowania stanu prawnego.

Oczywiście z powodów dowodowych umowy o tzw. prawo do grobu powinny być zawsze sporządzane na piśmie. Również ze względów praktycznych, podmioty prowadzące cmentarze powinny prowadzić ewidencję zawartych umów z wyszczególnieniem podmiotów uprawnionych z tytułu prawa do grobu oraz terminu ustania prawa do grobu. W dzisiejszych czasach ewidencja taka coraz częściej prowadzona jest w formie elektronicznej.

© Prawo wyznaniowe
Blox.pl najciekawsze blogi w sieci